M9

O valor de 300.000€

Como cantidade supoño que parecerá grande ou pequena en función do peto de cada un: 300.000€. Sen embargo, o seu valor, neste caso antóxaseme bastante máis grande que a súa propia cuantía. Trátase da cantidade destinada pola Xunta de Galicia ás chamadas «Bolsas de talento audiovisual». Unha iniciativa pioneira (por fin unha en Galicia) que consistía basicamente nunha serie de axudas orientadas a proxectos audiovisuais de creadores individuais sen necesidade de productora.

As axudas en cuestión tiñan un límites de:

• 30.000€ para unha Longametraxe en formato dixital.
• 12.000€ para guións.
• 10.000€ para obras experimentais.
• 6.000€ para curtametraxes de ficción ou documentais.

Na pasada convocatoria presentaronse máis de 250 proxectos dos cales recibiron a axuda poucos máis de 20.  É dicir a penas un 10% dos proxectos presentados. O que aínda así supón a producción de proxectos persoais doutros tantos directores cos seus correspondentes equipos e un total de máis de 400 minutos de material audiovisual de tódolos tipos por cada convocatoria.

Sen case tempo para avaliar os resultados reais da primeira convocatoria e atopándonos neste momento inmersos no proceso de producción dos proxectos que verán a luz o ano que ven gracias á segunda, o que podemos ver e cando menos chamativo.  Só neste ano conseguiuse un fito histórico para o cinema galego, ver a un director galego recollendo o premio da crítica da Quincena de realizadores de Cannes, o festival máis importante do mundo. O filme de Oliver Laxe, «Todos vos sodes capitáns»,  conseguiu este galardón partindo dunha destas bolsas de AGADIC pese a estar realizado cun orzamento 100 veces menor (sí fixen ben a conta, 100 veces), que o orzmento medio do cine español.

Á súa vez, dentro de menos dun mes, o propio Oliver Laxe estará co seu filme no festival de cine de Xixón, un dos máis prestixiosos de España, xunto a Peque Varela e Ángel Santos que presentarán alí as súas obras producidas tamén gracias a unha bolsa de talento.

Se botamos a vista atrás, podemos ver que desde que se oficializou a figura do «Creador Individual» nas axudas ó cinema galego apareceron un sen fin de nomes como os de Susana Rei, Claudia Brenlla, Pablo Millán, Jorge Morais, Victor Hugo Seoane, e un longo etc que acadaron cuns medios ínfimos que o cinema galego estivese presente nalgúns dos festivais máis importantes do mundo desde Sundance a La Habana ou Sao Paulo acadando ducias de premios.

Todo esto foi posible gracias a que o formato das bolsas permitía por primeira vez ós distintos realizadores afrontar a producción dun proxecto con independencia dos cánones e os vicios da industria. Optando polo estilo persoal e antepoñendo os filmes ó simple negocio.

Sen embargo e pese ós resultados acadados en tan pouco tempo, as bolsas corren o perigo de desaparecer e con elas o principal viveiro de producción independente do cinema galego.

E por esto que debemos sair na súa defensa.

Quen queira pode asinar o Manifesto en Defensa das Bolsas de Talento, aquí.

Pregón das Festas do Carme da Illa de Arousa 2010

Volvo á actividade blogueira despois de varios meses nos que non tiven tempo para nada. Despois do meu periplo bonaerense, tomei terra para chegar á Arousa e poñerme a escribir o pregón das festas do Carmen, un honor que me pillou por sorpresa pero que me fixo moitísima ilusión. A quen non lle gusta que se acorden dun na súa vila? Así que nada máis aterrar puxenme a escribir desde o punto de vista de quen está fora, facendo exercicio de memoria e emocionándome mentres me viñan á cabeza algúns momentos que ía convertindo en parágrafos.

Aquí me podedes ver escoltado pola garda pretoriana da comisión de festas

E para quen non puido estar aí vos vai o texto do pregón:

Vai facer xa 15 anos que non vivo na Arousa, sen embargo, por moi lonxe que estés nunca deixas de levar contigo os lugares e a xente coa que medraches.

Moito cambiaron as cousas desde aquela.

Entre tódalas cousas que se me pasan pola cabeza, acórdome de que hai anos cando viñamos da “escuela”. Viñamos Belermo e máis eu. Só podías pasar polo Naval cando estaba a marea baixa. Máis dunha vez, por non dar a volta polo Campo, poñiamonos a gabear polo muro que había, e máis dunha vez temos chegado mollados a pingar á casa.

Acórdome de xogar á pelota nos camiños de terra cerca de onde ahora está o baradero, e de que sempre que pasaba alguén nos mandaba a xogar a Testos.

Acórdome de cando íamos con Milleiro ó Economato, de estar no Regueiro a comer pipas con Alberto o de Teresita de Sete Carros, de xogar ó ordenador con Sergio o de Chicho da Cantina e Uxío o de Genito, de cando lle axudabamos a descargar o camión a Ramón o de Benado, que despois nos daba un Kas, e de coller algunha gamela no Campo con Belermo e co Pichón para ir dar unha volta. De comer “sartañadas” de lamparóns nos cons do Naval e de cando en San Juan facíamos as fogueiras. Tiñamos sempre que facer a fogueira máis grande. Unha vez, despois de anos facendo sempre a fogueira no mesmo sitio, fixemos unha tan grande que co calor que metía partimos un con do Naval ó medio. Se non mo credes preguntádello a Belermo.

E acórdome que tódolos domingos íbamos ó cine, ó Arosa ou ó Capitol, daquela cando valía 10 pesos. E de andar en piragua en Con Retellado con Salva o do Cobecho e Ramón o de Pupú.

Eran moi distintas as cousas daquela. Daquela, ata o Concello da Arousa estaba en Vilanova, como cando fixeron o instituto, que estar estaría en Vilanova, pero pola “cantidá” de xente que eramos o instituto era da Arousa.

Esa foi a Arousa na que a min me tocou medar, a que levo dentro, e que hoxe é totalmente distinta. Mellor na maioría das cousas, e seguramente tamén peor nalgunha.

Sen embargo, por moito que cambiara todo desde aquela, segue a haber cousas que soportaron e seguen a soportar o paso do tempo. Cousas que nos unen ós que medramos naquela Arousa cos que están a medrar na Arousa de hoxe.

Hai unha semana no ano, que empeza cando todos collemos o libro das festas. E o miramos unha e outra vez, comezando polas fotos, a ver a quen coñecemos. Eu cando chego xa o teño na casa, e miña nai ponmo nas mans para ver a quen coñezo, e antes de que o poida abrir, miña nai ou miña abuela xa o abriron, xa atoparon unha foto e xa me sinalan a alguén preguntándome “Non conoces a este?”. Na miña casa é así.

E a xente mira o libro e coméntao, “Este é o negocio de tal, e este o de cual, e mira fulaniño que propaganda máis grande puxo”.

E o día seguinte a xente exclama pola rúa “que area levaban os quintos, aínda non foran á cama! Mira ti!”

E despois hai que encargar o churrasco para ir comer á Bouza. E que non vai comer vai despois pasear porque dá gusto ver o ambiente e poñen xogos para os rapaces.

E o venres, mirade de non chegar á casa moi tarde á noite, que o que non se levante o sábado queda en terra.

Porque o sábado chega o gran día. O Carmen. Con tódolos barcos engalanados, e coa Santa, un orgullo para todo aquel que a leva, sexa barco ou marino.

Ano tras ano, ó Xufre chega cada vez máis xente, porque procesión como a da Arousa non hai outra coma ela, aínda que como escoitín eu moitas veces, “despois veñen os carallos estes das televisións que gravan a procesión da Arousa e despois cando a sacan din que son procesións de por aí arriba, pero as imágenes son da Arousa”.

NOTA: Aquí houbo aplausos

E saímos ó mar, e aínda lle avisamos ós turistas que se poñan protección, que o sol no mar malla moito para quen non está acostumbrado. E entre sirenas e flores rendemos tributo a tódolos que no mar morreron para que se sepa que os temos na memoria. E sempre igual, “os carallos dos das planeadoras que andan coma tolos e aínda han de facer unha desgracia”.

E xa en terra acudimos en masa ó Campo, a ver como lle dan volta á Santa, que tal día coma este non se come ata as 5 da tarde, e ós grandes e ós pequenos, ós da Arousa e ós de fora, a todos se nos pon a pel de galiña cando escoitamos á xente do mar cantar a “Salve”.

Así ata que á noite, aínda que papemos algo de frio, cumplimos co ritual de ir ó Naval onde a Arousa en pleno se concentra para ver os fogos e despois de media hora exclamar “que bonitos foron os fogos, gustaronme máis que os do ano pasado”.

E sigue a festa, e a orquesta non para ata as 8 da mañán, porque están cómodos, porque todos o din que ambiente como o que se vive nesta Arousa non se vive en ningún lado.

Así é hoxe e así foi antes. Uníndonos o longo dos anos a todos os que aquí nos criamos.

Por todo esto e por mil razóns máis, por todos eses momentos inolvidables que me quedaron na cabeza e por todos aqueles que teredes vos tamén, para que duren, para que non cambien, que vivan as festas do Carmen!

Pd: Na foto pode comprobarse que trouxen algún quiliño de Bs. As.

Traballo e Premios

Teño algo abandonado este espacio por falta de tempo pero entre os agobios varios, algo tiña que escribir despois do Mestre Mateo de «Aarón e desta fantástica captura de pantalla xentileza de Martin Pawley.

Fíxome moita ilusión, ademáis verme na portada de Blogaliza lucindo camisola. O caso é que dun tempo a esta parte collín como costume «supersticiosa», acudir a este tipo de eventos e historias con camisetas de colegas. Penso que é algo así como os futbolistas que saen ó campo cunha dedicatoria debaixo da camisola e ansían marcar un gol para poder ensinala. A min pásame un pouco eso. Dalgún xeito levar algo que che lembre a compañeiros e amigos sempre trae sorte. Ademáis a todos nos gusta que se acorden de nós nos bos momentos, e a min gustaríame compartir os meus bos momentos moitas veces cos meus amigos.

Polo demáis, estou máis que entusiasmado co Mestre Mateo para «Aarón». Nun ano no que o clima entre algúns produtores e algúns cineastas é practicamente de guerra civil, enorgullézome de recibir un premio dunha Academia por unha obra feita co mínimo. Cando xa tes asumido que as túas ideas, ou a túa forma de entender o cine só é compartida por unha minoría, recibir un premio orientado á «Industria» pois é como mínimo satisfactorio. De feito, tanto «Aarón» como «Mulleres da Raia» de Diana Gonçalves, creo que deberon ser as únicas disonancias «indies» dentro dun palmarés predecible. Así que non me queda máis que dar as gracias ós académicos por escollernos e decidir que éramos merecedores deste premio.

Pero como me soe pasar ultimamente, non hai tempo de celebracións e toca volver ó traballo que é onde agardo que se xesten máis premios Gustaríame ter o atrevemento que tivo Meixide á hora de dedicarlle o premio ós parados, pero andando como ando de curre ata me resultaría ofensivo poñerme a falar da delicada situación de moita xente neste sector desde o último ano.

Así que sen tempo para máis parrafadas despídome ata o día que poida sentarme a escribir un post con máis calma deixando aquí a miña axenda de eventos:

Aarón

Estará a competición no III Festival de curtametraxes Galegas de Sada.

E durante o próximo mes no Mercado Internacional de Curtocircuito en Compostela.

A Fábrica

Actualmente está na I Mostra de Cine Social de Concordia (Entreríos-Arxentina)

Estará en Sección oficial de Festival de Cine Pobre Humberto Solás de La Habana.

Actividades varias en Marzo coa «Fábrica» e as Atochas.

Esta noite pasaremos polo CSO Casa das Atochas para celebrar o seu primeiro aniversario e compartir algúns dos videos que se gravaron non últimos meses pola zona. Eu aportarei o vídeo da mani que podedes ver aquí.

E mentres, o documental «A Fábrica» distribuído por Amen Cinema segue a proxectarse polo mundo adiante. Este mes, do 16 ó 21 estará a Competición do 3º Festival Internacional de Gualeguaychú que se celebra na provincia arxentina de Entreríos. A Fábrica formará parte da «Sección Competitiva Internacional de Documentales. Cortometrajes,  Medios y Largometrajes» na que compartiremos cartel coas seguintes produccións que optan ó mesmo premio:

16 memorias (Camilo Botero – Colombia – 2008)
Alfareros de Casira (Ariel Ogando – Argentina – 2009)
Bagatela (Jorge Caballero – Colombia – 2008)
Bendito canalla (Nacho Chueca – España – 2009)
Como un rayo de luz (Tatiana Canro y Ariadna Fajardo – Cuba – 2009)
El valor de las mujeres: La lucha por el derecho a la tierra
(Rossana Lacayo – Nicaragua – 2009)
Ferrer, tangamente (Juan Pablo Méndez Restrepo- Argentina – 2008)
Fútbol Violencia S.A. (Pablo Tesoriere- Argentina – 2009)
La lucha de San Borja (Joaquín Pavez Pinto – Chile – 2009)
Laguna Negra (Michael Watts – Reino Unido/Perú – 2009)
Los hijos de los pastores (Luis Alfaro Palacios – España – 2009)
Prohibido (Leo Ramírez (Proyecto Kinómada) – Canadá/Perú -2009)
Pueblos sin caminos (Jorge Tsabutzoglia y Javier Estella- España – 2009)
Vienen por el oro, vienen por todo (Pablo D´Alo Abba y Cristián Harbaruk – Argentina/Chile – 2009)
Warmi Varaq. Mujer autoridad (Adrián Hartill Montalvo – Cuba/Perú – 2009)

E tamén durante este mes, o venres 26 de marzo a partir das 21h. Estaremos na Biblioteca Municipal de Cerceda formando parte do Ciclo itenerante de Cinema que organizan as asociacións curturais AC Revoltosa, AC Lucerna e AC Foucelhas.  Un ciclo que durará ata o vindeiro 16 de Abril e que se celebrará nas localidades de Ordes, Cerceda e Pontraga.

Despois da proxección teremos charla-coloquio sobre o documental, o audiovisual en xeral, e o que se tercie. Así que estades todos convidados a pasarvos por alí.

Ademáis, polo que levamos vendo nestes anos, cada vez hai máis asociacións e colectivos que se están a interesar polos productos que facemos aquí e penso que é moi importante apoialas acudindo a estes actos. O primeiro gran paso para poder seguir facendo cousas é que poidan chegar a un público que as poida disfrutar.

Alí nos vemos

Por min e por tódolos meus compañeiros.

Hai xa 4 anos rodouse un filme que levaba pricisamente ese título «Por min e por tódolos meus compañeiros». Nunca cheguei a velo. Mal do noso tempo. Dirixía Judas Diz e daquela eu tiña ó que era o meu compi de piso Senen enfrascado na producción. Lémbrome daquela peli porque tivo algo especial, era a primeira peli que se producía por estes lares a modo de cooperativa. Descoñezo o resultado que deu tal fórmula pero o que me parece realmente interesante é que un director rodeado de colegas sacaba un proxecto adiante ó máis puro estilo «indie» mentres a «industria» miraba para outro lado.

Acordeime desa peli xustamente mentres cubría os meus votos dos MM. Viñeronme moitas cousas á cabeza porque na edición deste ano só van competir 101 produccións ós premios e tendo en conta que en anos anteriores había 220-230 pois os datos son como mínimo síntoma de que esta «industria/sector estratéxico» pasa por un momento delicado. Basta ver algúns dos datos que aporta Manolo Gonzalez no seu bló.

Tamén me lembro que por aqueles tempos de 200 e pico produccións e cando se facían cousas como esta «Por min…», cruceime na entrada da gala dos MM con Marta de Planeta Cine que me pillara totalmente descolocado e que me fixo unha pregunta moi simple: «Unha frase para vender o audiovisual galego?» Eu que non sabía onde meterme e case lle arrebato o «alcachofo» das mans. Tiven unha desas saídas kamikaces e respondinlle: «Vexa usté outra cousa». E esto debeu ser no 2007.

Pero dá moitas voltas a vida e ás veces dun xeito contradicitorio. É certo que naquel momento de «bonanza» eu vía as cousas negras, negrísimas, en canto á calidade dos productos que se facían por estes lares. Sen embargo, visto coa perspectiva de 2010 e coas cousas que foron aparecendo durante estes anos, a miña opinión mudou radicalmente pese a que a situación económica nos conduza ó declive.

A razón deste post é que sempre mirei con envexa ós músicos (por exemplo), que acuden a concertos dos seus compañeiros e disfrutan e se marabillan do que fan os outros. Eu sempre me quixen sentir así dentro do audiovisual galego. Por eso quería escribir un post para presumir de compañeiros. Para defender a idea de que estamos a vivir o mellor momento do cine galego, e que contrariamente ó que se escoita por aí, non hai soamente curtas, senón que podemos presumir de que se fai de todo e ben. E como semella que falar de futuribles fire as sensibilidades vou deixar aquí un listado de productos xa feitos que me parecen máis que destacables:

Ficción

«Relatos» (2009). Dirixida por Mario Iglesias. Grandísima peli na que integra perfectamente algunhas das súas curtas anteriores cunha relación de parella marcada pola rutina. Estivo a competición no Festival de Tokio. É unha peli intimista. É unha longa de ficción. É un producto exportable a calquera parte do mundo. É cine galego. E tamén é moi recomendable «Cartas Italianas» (2008) aínda que persoalmente me quedo con «Relatos».

«Todos vos sodes capitáns» (2010). Dirixida por Oliver Laxe. Aínda non se estreou oficialmente pero puido verse «oficiosamente» nalgún lado. Está afastada da ficción convencional e xoga coa idea de real-ficción e coa relación personaxe-entorno dentro do contexto de Tánxer e dun taller de cine para rapaces con familias desestructuradas. E realmente boa, e tamén é unha longa de ficción.

«Os Crebinsky» (2010). Dirixida por Quique Otero. Poderá verse a partires deste verán pero levan xa uns meses ensinando por aí a primeira bobina da peli, o making off, teaser, trailer… Promete ser divertidísima e todo un espectáculo que irá acompañado do son da banda Crebinsky para convertir as súas proxeccións nunha festa. Pois eso, outra longa de ficción, en 35 mm para que ninguén poida dicir que só hai video, de humor, e para tódolos públicos.

«Mar Libre» (2010). Dirixida por Dani de la Torre. Estreouse hai unha semana nun abarrotado teatro principal de Santiago. Trátase dunha miniserie aínda que pode verse como filme de 2h 30min. Peli de época con toques de xénero, feita por un director fanático do cine americano de acción e flocos de millo. Poderase ver en breve na TVG.

«Maldito Bastardo» (2008). Dirixida por Javi Camino. Grande, moi grande!!! Peli de xénero, non me atrevería a dicir «Gore» pero vai por ese camiño. É divertidísima, sen pretensións, sen complexos, absolutamente perversa, e cunha Pilar Miguelez espectacular. Paseino teta. E tamén é unha longa de ficción.

Pois eso, só coas longas de ficción xa hai para tódolos gustos.

Documental

«Dous de vintetantos» (2009). Dirixida por Manu Mayo. Docu en primeira persoa que narra o drama dos accidentes de tráfico. Da gusto velo porque se percibe a implicación do director na peli. É unha peli realmente dificil de facer e que consigue que algo se che mova na conciencia. Dura 80 min. E merece moito a pena vela.

«El Andamio/50 años en el Andamio» (2009). Dirixida por Rogelio Amigo/Ángel Rueda. Esta poñoa en plan «sesión doble» porque creo que merece a pena vela así. Recuperación dun filme mítico rodado na Coruña en 1958 e a búsqueda das súas pegadas 50 anos despois. Peli ultranecesaria para que nos deamos conta da necesidade de recuperar un pasado ó que non tivemos acceso.

«Bata por fora, muller por dentro» (2008). Dirixida por Claudia Brenlla. É a primeira curta que sumo a esta lista pero é o que ten o documental e os seus «standares». «Bata» é un docu creativo, xénero pouco explotado en Galicia que ofrece unha visión moi persoal da figura da muller xogando entre o que é en realidade e a imaxe que perciben os demáis. É distinto, aire fresco, un paso máis na evolución do cine en Galicia.

«Entre Linguas» (2010). Dirixido por Eduardo Maragoto, Vanesa Vila-Verde e Joao Aveledo. Non son cineastas, senón filólogos pero acaban de realizar un docu histórico. Nun momento tan delicado para a lingua galega, eles foron capaces de amosar que a nosa lingua se extende máis alá das nosas fronteiras nunha viaxe por vilas de Extremadura e Zamora nas que a súa lingua propia, se non é galego, aseméllase moito. E polo que puiden falar con eles parece que lle colleron gusto a filmar…, pois ogalla sigan a facer moitas máis pezas coma esta. Dura 30 min, pero hai material extra abundante que quizais se poida ver nalgunha das súas presentacións.

«Paris#1″ (2008). Dirixido por Oliver Laxe. É sen dúbida unha das mellores pelis que se fixeron en Galicia nunca. É un docu de corte experimental na medida en que emprega unha linguaxe propia, pero é unha producción que eu sempre vin como docu (quizais por corporativismo). «Paris» é unha fermosa suma de pequenos retratos de Galicia. Eu nunca puiden evitar vela como a suma das postais que todo emigrado lle gustaría ter na súa memoria. É unha lección de como filmar, de como facer cadros preciosos.

E como xa me estou a estender bastante, remato aquí este post deixando moitos outros títulos na recámara. Pido desculpas a tódolos compis que non entraron nesta lista e polos que tamén sinto admiración e o desexo de que a fortuna os acompañe. Pola miña banda agardo poder rematar algunha cousa nos próximos meses coa que poder sacar peito. O que quería dicir xa está dito e é que agora mesmo neste pequeno mundiño hai xente que está a facer cousas que paga moito a pena ver e que o único problema que existe é que nos falta espacio para que estas cousas poidan chegar ó seu público.

Que esto cambie. Por min e por tódolos meus compañeiros

Falando de docus

Mañá domingo 21 estaremos en Vedra dentro do Lav010 nas xornadas de formación de Vedra soltando a chapa sobre como se fan os docus nunha sesión de 18.30 a 19.30 que leva o título de «Recursos para contar o que non podes gravar».

E para quen queira acudir, pois nada faleremos un pouco de traballar con distintos materiais dentro dunha producción e teño pensado ensinar algunha cousa «inédita» do que levamos facendo no que vai de ano. Estades todos convidados.

E para redondear a miña sesión discursiva, o próximo xoves 25 teño cita cos alumnos da escola o Raio Verde para falar da producción de documentais. APASIONANTE!!!!!! A ver se en 3 horiñas son capaz de reclutar savia nova para a causa

Complexos

Parece que está no noso ser, no do galego digo, estar sempre en posición de leite fervido disposto a botar por fora. Tamén está de moda eso de dicir branco ou negro, en función das cores políticas que preceden a opinión propia. Práctica esta que detesto profundamente xa que relega a opinión propia a un plano secundario sempre dependente do discurso do «amigo» ou «inimigo» de turno. E a esto hai que sumarlle as ganas que parece que temos todos a darnos por aludidos aínda que non nos corresponda.

Quero referirme con todo esto ás declaracións do Conselleiro, Roberto Varela, que calificou á cultura galega de «acomplexada» e á rápida resposta da deputada do BNG, Ana Pontón, que calificou esta afirmación de «indigna», ó tempo que lle recomendaba ó Conselleiro o seu regreso a Nova York (por pedir que non quede).

Despois de ler algunhas das frases pronunciadas polo Conselleiro, e carecendo de idea de contexto (que é algo que xa non se estila nos xornais), poño por diante que me dá algo de medo a idea de «productos universais» da que fala o señor Varela. Máis que nada porque non a coñezo. Eu teño a miña propia idea do que é un «producto universal», idea que defendo, pero que con moita frecuencia vexo, e máis en Galicia, que se confunde ser «universal» con ser «apátrida». E boto de menos saber, neste caso, por onde van os tiros.

Polo demáis, como parte da cultura galega «acomplexada» (Sí aquí, un servidor é parte da cultura galega, que pasa? Autoencasíllome nese caixón.), non entendo moi ben a que ven tanto rebumbio. Salvo claro está pola necesidade de saltar inmediatamente a replicar o que dí o contrario. Non só é que a cultura galega teña complexos, que os ten, senón que en Galicia a palabra «endogamia» pódese elevar ó rango de festa gastronómica.

Moitas das políticas culturais que se puxeron en marcha durante décadas perpetuaron a idea de que os productos culturais galegos deben sobrevivir por sí sos dentro de Galicia e os axentes implicados na creación destes productos, especialmente os máis grandes e máis dependentes de organismos públicos basearon o seu crecemento en rendibilizar a súa producción pechándose dentro de Galicia. Vamos nin que acabáramos de descubrir a pólvora!!!

A necesidade da cultura galega por saír de Galicia e por expandirse pensando na súa propia supervivencia é un dogma. E o que non se pode facer é aceptalo ou rexeitalo en función de quen o diga ou nos termos nos que o exprese.

Eu pola miña parte non me sinto acomplexado en canto ó que fago e coñezo a centos de compañeiros de distintos ámbitos da cultura que tampouco teñen complexo algún sobre o que fan. Sí recoñezo, cando menos no meu caso, inexperiencia no que se refire a como moverme nun marco internacional. O que pasa é que tampouco sirve de moito liberarte dos complexos sobre os teus traballos ou sobre as túas actividades cando o entorno no que te moves che absorve e non che facilita para nada a saida cara o exterior. Péselle a quen lle pese, en Galicia pasa eso. Por non falar da excitación e a algarabía, e como se elevan ós altares en Galicia, obras mediocres imposibles de levar máis alá do Padornelo.

Podería poñer centos de exemplos de profesionais que chegan ó máximo que poden aspirar en Galicia sen que se lle recoñeza mérito algún, que se ven obrigados a emigrar e que regresan coa etiqueta de heróes pegada na frente. «E que mira tí, traballou en Madrí». Pero claro eso non é síntoma de complexo algún, é soamente que traballar fora de Galicia ten máis mérito.

E como xa vexo que me saiu un post para «facer amigos» si que quería sinalar algo que me molestou un chisco das declaracións do Conselleiro. Estou dacordo con Ana Pontón cando afirma que existe un gran descoñecemento da cultura que se fai en Galicia por parte do Conselleiro. E paréceme algo prepotente vir a dicirnos ós que traballamos desde hai anos aquí e que sufrimos desde hai anos os males do panorama galego, o que debemos facer. Como se non o soubesemos xa e fósemos galeguiños parviños que precisan dun discurso didáctico de homes de mundo. Pois non.  Porque sen unha política que oriente ós sectores culturais cara un determinado modelo que nos ineterese a tódalas partes, as cousas van seguir coma sempre, que cada un mire por sí que ademáis de ser «acomplexados» tamén somos «minifundistas».

Pd: Non quería deixar pasar esta ocasión, e máis en este contexto no que se fala de cultura «acomplexada», para comentar que o artigo de Martin Pawley, o Ano do Novo Cine Galego,  onde se dá unha opinión máis que positiva sobre o cinema galego, e onde se poñen de exemplo algunhas das nosas obras como «productos exportables», foi obxeto de críticas, mofas e gargalladas varias en internet por parte dos nosos propios compañeiros. Tomen nota porque así somos os galegos.

Iniciando o retorno á edade de pedra

Non estou a favor da piratería. Entendendo como piratería que alguén se aproveita de traballo alleo para conseguir un lucro propio. Paréceme incluso raro que calquer internauta, salvo que sexa un maleante, defenda a idea de que alguén saque un beneficio persoal a costa do traballo dos demáis. Non pretendo con esta afirmación criminalizar o top manta ou cousas polo estilo, onde o problema é moito máis fondo que a venta ilícita de películas e música. Faltaría máis. Pero sí quero referirme a todo o movemento que se está xestando contra a «piratería» en Internet en distintos países.

As multas por descargas ilegais nos EE.UU. poden chegar ós 100 mil dólares por descarga. En Francia, queren sancionar ós usuarios retirándolles a conexión durante un ano como medida preventiva. E en España, a saber, porque a chamada Lei de Economía Sostible varía cada semana, e non descartaría un trato máis favorable cara os internautas en próximos días vendo os datos das enquisas de voto.

Sen embargo, apelando á lóxica, non se debería permitir que a política emporcallase un debate que debería ter máis de cultural que de económico.

Eu medrei na Illa de Arousa. Nos anos 80, a forma de ver películas eran dúas canles de televisión, ás que se lles sumou a Galega no 85 e gracias á cal aumentou considerablemente o que chegábamos a ver. Tiñamos dous cines, o Cine Arosa e o Capitol, onde a alternativa era poder ver na sesión golfa dos xoves, as pelis de Alvaro Vitali ou Carmen Russo, e os domingos acudir a ver as pelis de Cantinflas, westerns e algunha vez, cun pouco de sorte, algunha peli tipo Tiburón ou Rocky 10 anos despois da súa estrea. O video convertiuse no escaparate de todo o descoñecido que te perderas durante anos de incomunicación. E a cita obrigada do programa de cine que poñían en TVE2 os venres ás 20h (non ás tantas da mañán como fan agora), era o que che ensinaba todo aquelo que ansiabas chegar a ver algún día.

Desde os 4 anos fun seguidor de Spiderman. Comecei a lelo en Bruguera e nalgún antigo número de Vértice, en en 1983 merquei o primeiro número de Forum que era quincenal pero que á Arousa só chegaba unha vez ó mes, polo cal só teño ós números impares da colección regular ós que lle fun sumando os pares que atopei 15 ou 20 anos máis tarde. A gran salvación era a biblioteca da Casa da Cultura na que por sorte tiñas ocasión de achegarte a todo Tintin, Lucky Luke e Asterix como preludio das lecturas de Roald Dahl e Michael Ende.

E en canto a música, a historia era ter amigos. A radio, nin hoxe, nin nunca chegou a satisfacer a curiosidade. E como crío deseoso de coñecer tiñas que deixarte guiar polos maiores, que eran os que tiñan discos propios, e os que coñecían a grupos que nunca chegaras a escoitar. Así que non quedaba outra que nutrir a túa casa dunha boa cantidade de cintas virxes para acudir ós cuartos dos que tiñan cadea musical e deixarte guiar polas súas recomendacións. Se o disco en cuestión o merecía, tiñas que facer o esforzo e mercar unha cinta de cromo porque a calidade era moito maior. Así coñecín a Led Zeppelin. ós Doors, a Neil Young, a The Police e cheguei a ter ata 10 discos de The Cure antes de ver por primeira vez o Dessintegration en Cd.

Deste mundo é do que eu proveño, e salvo a literatura accesible, os clásicos, nunca cheguei a suplir as enormes carencias culturais que marcaron a miña infancia e a miña adolescencia. E de súpeto aparece internet. E a partires, do ano 2000 (para o cine, a música xa tivo o seu momento Napster anos antes), o mundo facíase accesible. Internet igualábanos culturalmente a todos. Da igual onde te atopes, ou quen sexas, o que se está a facer no mundo, e unha gran parte do que se fixo estaba aí.

Loxicamente unha revolución tan grande non foi aínda asumida e as consecuencias foron negativas en moitos casos, sen embargo ese acceso desbordante e vertixinoso á cultura, creo que foi unha liberación da esclavitude á que nos viña sometendo unha mal chamada industria. A reacción do mercado foi extrema, enrocouse en sí mesmo, e hoxe en día a oferta «oficial» de contidos culturais é incluso menor que a que era accesible para nós, na Arousa, nos 80. Hai menos filmes nas carteleiras (nin falar dos videoclubes), menos discos, menos libros. Visitas uns grandes almacéns e ante a inmensidade do espacio percibes que as posibilidades se reducen a escasas cousas.

Ante esto, resulta aterrador que en defensa dos «dereitos de autor» os gobernos de distintos países emprendan accións que supoñen unha regresión no acceso a contidos dos espectadores. Uns contidos que no caso do cine, non debemos esquecer que son os contribuíntes os que chegaron a pagar unha parte dos mesmos.

Eu mesmo, que me adico fundamentalmente ó documental, que paso por festivais, vexo distintas canles de tv, e son comprador asíduo das edicións de Fnac, nunca tería chegado a ver os filmes documentais que máis me marcaron senon existise o P2P.

Sen embargo, pese a que as leis de tódolos países sucumban a intereses económicos que perxudican os dereitos dos cidadáns á hora de consumir a cultura do seu tempo, eu son razoablemente optimista. Por moito que nos fagan retornar á edade de pedra, creo que a finalidade das obras é chegar ó público que as demanda, que internet vai ser o único medio que certifique a existencia dunha obra, e que en internet sempre vai existir un espazo para que todo aquel que o desexe poña as súas obras a dispor do público unha vez que o producto en cuestión esgote a súa «vida mercantil». É posible que as distintas leis nos arrebaten parte do pasado, pero o que non poden arrebatarnos é o futuro.

Pd: Prefiro que me traten como un pirata e que me fagan pagar canons por dvd´s, discos duros ou mesmo conexión a internet, a perder a posibilidade de ver todo aquelo que me resulta inaccesible.

O ano do Novo Cinema Galego

Ando algo aparvado pola gripe nestes primeiros días de 2010. Así que a miña ocupación nestes días está a ser ver pelis, actualizar o facebook e ler a prensa en internet desexando que me pase a mocallada. Ata estou a fumar menos, algo que para mín é todo un logro.

Nunha destas, vin unha mensaxe de Martin Pawley no facebook na que anunciaba unha lista de 10 proxectos que agardaba con expectación para 2010. Pouco despois podíamola ver publicada no Acto de Primavera, e pouco despois nun artigo do Xornal de Galicia baixo un atrevido titular: 2010, o ano do Novo Cinema Galego.

A min deume por pensar no que aí se dí, e darlle unhas cantas voltas na cabeza. E hai varias cousas que me parecen merecedoras de mención. De entrada fálase dun «Novo» Cinema Galego. Esto que pode parecer unha etiqueta publicitaria coa que aglutinar a unha serie de profesionais, constitúe un fito en sí mesma. Eu non me atrevería a dicir cantos anos van de cine galego, pero desde logo, nestes 20 anos desde Cine Galicia, é a primeira vez que leo nun medio de comunicación, un termo «diferenciador» dentro do audiovisual galego, é dicir un termo que separa a unha serie de profesionais do xa existente.

Tamén está ben, aínda que é, por sorte, máis habitual, que se fale directamente de Cinema Galego, e que se vincule ós nomes que aparecen nese artigo ó cinema. Desde que comezamos a traballar etiquetousenos ós profesionais galegos co termo «audiovisual», como se fixesemos algo distinto, que non é cinema, e que non está á altura de cousas que se ven nas salas, aínda que sexan unha merda. Eu mesmo hai momentos que non sei o que fago, e realmente nin me atrevo a dicir que son director de cine.

E o máis importante do artigo é que está publicado e que fala de proxectos próximos, aínda sen rematar. En tódalas cinematografías do mundo, os distintos medios de comunicación adican tempo a falar das produccións que se fan no seu ámbito de cobertura. En Galicia non. En Galicia as películas son tratadas do mesmo xeito que os accidentes de tráfico: o xornalista fala con algún dos implicados, pregunta de que vai o filme en cuestión, transcribe e aí remata todo. Tódolos filmes son iguais, tódolos profesionais son iguais, nada ten algunha característica destacable, nada se ve. E polo menos, nesta occasión alguén menciona proxectos reais, que baixo un criterio propio e persoal merecen ser destacados sobre outros. Manda güevos, UN CRÍTICO!!!!!!

Eu estou ó outro lado do texto, son un dos que aparezo aí mencionado, e sinceramente o meu traballo vai ser o mesmo apareza ou non mencionado no Xornal. O que eu faga será igual de bo ou igual de malo tanto se este é o ano do Novo Cinema Galego como se non. O que está claro é que para que o Cinema Galego exista, sexa ou non «Novo», non basta con que se fagan películas, nin basta con que sexan boas. É necesario que alguén digas que as películas se fan, e é necesario que alguén diga que son boas. E sobre todo, é necesario que se fale das películas con coñecemento das mesmas e que se faga crítica.  Resulta triste que nos medios de comunicación galegos, os filmes que se fan en Galicia non consigan o mesmo tratamento que poden ter libros, cómics ou música, ou que o interese do cinema se reduza ás produccións propias dos distintos xornais que só tiran de sí mesmos.

Fora desto, e da idea de que o Cinema Galego vai existir na medida en que se difunda públicamente a súa existencia, está o tema «administrativo». E é que resulta practicamente imposible separar ó cinema do marco político existente en cada momento. A maioría dos proxectos nomeados no artigo do Xornal, no que se fala dunha «xeración» de cineastas, teñen como elemento común o feito de contar cunha axuda da xa desaparecida Axencia Audiovisual Galega. Eu non me atopo entre os defensores a ultranza da Axencia, e sempre fun moi crítico, sobre todo coa execución da política audiovisual dos últimos anos. Sen embargo, é xusto recoñecer que a existencia do calificativo «Novo», só foi posible gracias a que se implantase na administración a figura do «creador individual» e ás «bolsas de talento» promovidas na pasada lexislatura. Noutras palabras, o que une a esta «xeración» e o que une a eses proxectos que se agardan con expectación para 2010, é que son proxectos que os seus directores foron quenes de sacar adiante polos seus propios medios. Algo que non gusta demasiado a unha parte da producción galega.

Creo que tendo en conta este marco, todos debemos facer un exercicio de responsabilidade cos nosos traballos e intentar conseguir os maiores froitos, porque senón, como adoita acontecer en Galicia, será todo tan «Novo» como «Efímero».

Manifestación contra o desaloxo da Casa das Atochas